Grisi Olmayan Bir Dünya: Splitting (Bölünme) ve Duygusal Uçurumlar

Zihniniz bir gün birini "dünyanın en iyi insanı" ilan ederken, ertesi gün aynı kişiyi "en büyük düşmanınız" gibi görüyorsa, aslında beyniniz çok ilkel bir savunma mekanizmasını çalıştırıyor demektir: Splitting, yani Bölünme. Otto Kernberg’in tanımladığı bu durum, aslında zihnimizin karmaşıklığı kaldıramadığı anlarda devreye giren bir kısa devredir. Nöroloji penceresinden baktığımızda; beynin mantık yürüten ön bölgesi (korteks) stres altında devreden çıkar ve duyguları yöneten ilkel bölge kontrolü ele alır. Bu olduğunda dünya bir saniyede siyah-beyaz bir savaş alanına döner. Aradaki o binlerce tonluk gri alan yok olur; ya tamamen "meleksinizdir" ya da "tamamen şeytan". Bu durum sadece bir kişilik özelliği değil, beynin belirsizlikle başa çıkma kapasitesinin daralmasıdır.

Masterson ekolüne göre bu "bölünme" hali, aslında çocukluk yıllarında hayatta kalmak için geliştirilen bir stratejidir. Zihnimizde sevdiğimiz insanlara dair iki farklı görüntü (nesne tasarımı) oluşur: Bir yanda bizi seven, ödüllendiren o "mükemmel" görüntü; diğer yanda ise bizi reddeden veya görmezden gelen "korkutucu" görüntü. Sağlıklı bir gelişimde bu iki görüntü zamanla birleşir; yani bir insanın hem hataları olabileceğini hem de hala sevilebilir olduğunu anlarız. Ancak bu birleşme gerçekleşmediğinde, ilişkiler bir hız trenine döner. Çok yaklaştığınızda boğuluyor gibi hisseder, azıcık uzaklaştığınızda ise terk edilme korkusuyla paniklersiniz. Karşınızdaki kişiyi bir kahraman gibi göklere çıkarırken aslında kendi eksikliğinizi kapatmaya çalışıyor, onu bir anda yerin dibine sokarken de içinizdeki o dayanılmaz hayal kırıklığından kurtulmaya çabalıyorsunuzdur.

Bu duygusal uçurumlardan çıkışın yolu, siyah ve beyazın arasındaki o huzurlu griyi yeniden keşfetmektir. Psikoterapideki asıl amaç, bu parçalanmış görüntüleri birleştirmek; yani hem kendinizin hem de başkalarının "kusurlu ama bütün" olduğunu idrak edebilmektir. Nörolojik olarak bu, beynin tepkisel bölgeleri yerine gözlemleyen ve analiz eden bölgelerini yeniden eğitmek anlamına gelir. Kendi iç dünyanızda bu bütünlüğü sağladığınızda, ilişkilerinizdeki o yıkıcı fırtınalar yerini sakin bir denize bırakır. Bu değişim, sadece bir uzman psikolog eşliğinde, o eski ve derin yaraların güvenli bir alanda, sabırla işlenmesiyle mümkündür.